Księgi wieczyste - baza wiedzy

Wpis w księdze wieczystej – kto i jak może złożyć wniosek?


Księga wieczysta jest podstawowym dokumentem opisującym stan prawny nieruchomości. Zawiera nie tylko dane o właścicielu nieruchomości bądź jej użytkowniku wieczystym, ale także informuje o ewentualnych służebnościach, hipotekach czy też innych ograniczonych prawach rzeczowych lub osobistych obciążających daną nieruchomość.

Zakładaniem i prowadzeniem ksiąg wieczystych zajmują się Wydziały Ksiąg Wieczystych Sądów Rejonowych, właściwych dla miejsca położenia nieruchomości.

Księgi Wieczyste Online – znajdź po adresie lub numerze działki

Kto może złożyć wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej?

Do złożenia wniosku o wpisu w księdze wieczystej uprawnione są następujące podmioty:

  • właściciel nieruchomości,
  • użytkownik wieczysty,
  • osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić,
  • wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej.

W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.

W jakich sytuacjach dokonywany jest wpis w księdze wieczystej?

Wpis w księdze wieczystej jest dokonywany m. in. w sytuacji:

  • nabycia nieruchomości (wpis właściciela, współwłaściciela, użytkownika wieczystego, współużytkownika wieczystego, uprawnionego, współuprawnionego),
  • podziału nieruchomości (odłączenia, wyodrębnienia części nieruchomości i przyłączenie tej części do innej, istniejącej już księgi wieczystej),
  • nabycia spadku (wpis nowych właścicieli nieruchomości),
  • ustanowienia służebności przesyłu bądź służebności drogi koniecznej,
  • ustanowienia hipoteki,
  • ustanowienia praw, roszczeń, ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością (np. wpis prawa najmu lub dzierżawy, prawa odkupu, prawa pierwokupu, prawa dożywocia),
  • przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności,
  • stwierdzenia niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (wpis ostrzeżenia),
  • wszczęcia egzekucji z nieruchomości (wpis ostrzeżenia),
  • sprostowania oznaczenia nieruchomości,
  • ujawnienia budynku lub urządzenia,
  • zamknięcia księgi wieczystej.

Warto podkreślić, że wpisem w księdze wieczystej jest również wykreślenie.

W jaki sposób składa się wniosek o wpis do księgi wieczystej?

Wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej należy przygotować pisemnie na urzędowym formularzu KW-WPIS. Formularz dostępny jest do pobrania na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości bądź na miejscu – w gablotach sądu wieczystoksięgowego.

Wypełniony wniosek należy złożyć w biurze podawczym Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego, właściwego dla miejsca położenia nieruchomości, dla której prowadzona jest dana księga wieczysta lub wysłać listem poleconym na adres tego Wydziału.

Warunkiem złożenia wniosku jest uprzednie uiszczenie opłaty w kasie sądu lub przelewem na właściwe konto sądu – w wysokości ustalonej dla danego rodzaju wpisu.

Za chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął do sądu. W dniu wpływu wniosku do sądu jest on niezwłocznie rejestrowany w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem. Po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych w odpowiednim dziale księgi wieczystej wskazuje się numer wniosku (wzmianka o wniosku).

Dokumenty do wniosku o wpis w księdze wieczystej

Do wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej należy dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu.

W zależności od rodzaju wniosku może to być orzeczenie sądu, akt notarialny, decyzja administracyjna. W niektórych przypadkach, jak np. wpis prawa osobistego, wystarczającym dokumentem stanowiącym podstawę wpisu jest oświadczenie woli właściciela nieruchomości o ustanowieniu tego prawa. Konieczna jest tu jednak umowa z podpisem właściciela poświadczonym notarialnie.

Wszelkie dokumenty i pisma, które są podstawą wpisów w księdze wieczystej, gromadzone są w aktach danej księgi wieczystej.

Opłaty sądowe za wpis w poszczególnych działach księgi wieczystej

Wysokość opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa o księgach wieczystych reguluje Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398). Przykładowo:

Opłata stała w kwocie 200 złotych pobierana jest od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w prawie, pobierana jest część opłaty stałej proporcjonalnej do wysokości udziału, nie mniej jednak niż 100 złotych.

Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na podstawie dziedziczenia, zapisu lub działu spadku albo zniesienia współwłasności pobierana jest jedna opłata stała w wysokości 150 złotych, niezależnie od liczby udziałów w tych prawach.

Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o wpis:

  • własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami,
  • własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha,
  • praw osobistych i roszczeń,
  • zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych.

Opłatę stałą w kwocie 60 złotych pobiera się od wniosku o:

  • założenie księgi wieczystej,
  • połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, niezależnie od liczby łączonych nieruchomości,
  • odłączenie nieruchomości lub jej części,
  • sprostowanie działu I–O,
  • wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
  • dokonanie innych wpisów niż wymienione powyżej.

Kto dokonuje wpisu do księgi wieczystej?

Wpisu do księgi wieczystej w postępowaniu nieprocesowym dokonuje sąd wieczystoksięgowy w osobie sędziego lub referendarza sądowego na podstawie złożonych wniosków, wyjątkowo tylko z urzędu.

Od 1 lipca 2016 r. notariusze, komornicy sądowi oraz naczelnicy urzędów skarbowych są zobligowani do składania wniosków o wpis do księgi wieczystej oraz wniosków o założenie księgi wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Sprawdź: Który Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi daną księgę wieczystą?

Co bada sąd przy rozpoznawaniu wniosku?

Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej sąd bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd nie może dokonać wpisu w przypadku stwierdzenia sprzeczności pomiędzy księgą wieczystą a dokumentem stanowiącym podstawę wpisu.

Jeżeli kontrola przebiegnie pomyślnie sąd dokonuje wpisu do księgi wieczystej. Z chwilą złożenia podpisu wpis staje się jednocześnie orzeczeniem sądu.

Sąd zawiadamia o dokonanym wpisie uczestników postępowania, chyba że któryś z uczestników zrzekł się zawiadomienia. Uczestnikami są wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Zawiadomienie zawiera istotną część wpisu.

Podstawa prawna

Czynności związane z wpisem do księgi wieczystej reguluje Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dział III – Sprawy z zakresu prawa rzeczowego, Rozdział 6 – Postępowanie wieczystoksięgowe.

Brak komentarzy